The Nature of the Prophet Muhammad’s (PBUH) Sharḥ Ṣadr in the Verse “Did We Not Expand for You Your Breast” Based on the Viewpoints of Narrations and Exegeses from Both Islamic Sects.
Document Type : Original Article
Author
Level Four Seminary Student in Comparative Tafsir (Exegesis) Al-Zahra (S.A.) Higher Education Institute Research Center for Interdisciplinary Studies in Islamic Humanities, Al-Zahra (S.A.) Institute Isfahan, Iran
Abstract
The narrations concerning the physical expansion of the Prophet’s chest (Sharḥ'e Ṣadr) have led to interpretive disagreements among Sunni and Shia exegetes, thereby obscuring the meaning of the aforementioned verse. Most exegetes have regarded Sharḥ'e Ṣadr as metaphorical—symbolizing the broadening of the heart and spirit to receive revelation, deliver its message, and endure hardships. However, certain scholars from the 7th century AH, citing narrations about the physical opening of the Prophet’s chest, washing of his heart, and its filling with knowledge and faith, have affirmed a literal, physical interpretation. These narrations first appeared in the third century AH among Sunni scholars and subsequently in the fourth century among Shia exegetes, often cited without critical scrutiny. Some Sunni scholars from the 7th, 9th, and 14th centuries AH have also supported this view. This study adopts an analytical-comparative method to trace the historical development and typology of perspectives on the nature of the Prophet’s Sharḥ'e Ṣadr from the early centuries to the present. The findings indicate that the physical interpretation of Sharḥ'e Ṣadr is fundamentally untenable due to the speculative nature and internal inconsistencies of the relevant narrations—particularly in terms of time, place, agents involved, and the method of washing—as well as their conflict with the authentic narration of spiritual expansion, the clear verses (muḥkamāt) of the Qur’an, the context of the Surah, semantic instances based on chronological order of similar verses, and rational arguments. Moreover, the commonly understood and contextually consistent meaning of Sharḥ'e Ṣadr refers to spiritual openness. Accepting the physical interpretation would imply repeated impurity of the Prophet’s heart, necessitating cleansing by others or angels—an implication that contradicts Divine Unity in action (Tawḥīd-i Af‘ālī), the verse of purification (Āyat al-Taṭhīr), and the doctrine of prophetic infallibility (‘Iṣmah).
Keywords
قرآن کریم.
- ابن جوزى، عبدالرحمن بن على (1422ق). زاد المسیر فى علم التفسیر، بیروت: دار الکتاب العربی.
- ابن عاشور، محمد بن طاهر (بیتا). التحریر و التنویر، بیروت: نشر موسسة التاریخ.
- ابن عربى، محمد بن على (1422ق). تفسیر ابن عربى (تأویلات عبد الرزاق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
- ابن عطیه اندلسى، عبدالحق بن غالب (1422ق). المحرر الوجیز فى تفسیر الکتاب العزیز، بیروت: دارالکتب العلمیة.
- ابن کثیر، اسماعیل بن عمر (1419ق). تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دار الکتب العلمیة.
- ابن هشام حمیری، عبدالملک بن هشام (بیتا). السیرة النبویة، بیروت، دارالمعرفة.
- ابوالسعود، محمد بن محمد (بیتا). ارشاد العقل السلیم الى مزایا القرآن الکریم، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- ابوالفتوح رازی، حسینبنعلی (1408ق). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد: آستان قدس رضوی.
- ابوحمزه ثمالى، ثابت بن دینار (1420ق). تفسیر القرآن الکریم، بیروت: دار المفید، چاپ اول.
- ابوحیان، محمد بن یوسف (1420ق). البحر المحیط فى التفسیر، بیروت: دار الفکر.
- امین، نصرت بیگم (بیتا). تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، بیجا، بینا.
- آلوسی، محمود (1415ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، بیروت: دارالکتب العلمیة.
- بحرانى، هاشم بن سلیمان (1416ق). البرهان فى تفسیر القرآن، تهران: بنیاد بعثت.
- بشوی، محمد یعقوب (1385). دیدگاه فریقین در باره آیه شرح صدر، مجله طلوع نور، شماره 20، ص 75 ـ 58.
- بغوى، حسین بن مسعود (1420ق). معالم التنزیل فى تفسیر القرآن، بیروت: داراحیاء التراث العربى.
- بنت الشاطی، عائشة محمد علی عبد الرحمن (بیتا). التفسیر البیانی للقرآن الکریم، قاهره: دار المعارف.
- بیضاوى، عبد الله بن عمر (1418ق). أنوار التنزیل و أسرار التأویل، بیروت: دارالفکر.
- تسترى، ابومحمد سهل بن عبدالله (1423ق). تفسیر التسترى، بیروت: دارالکتب العلمیة.
- ثعالبى، عبدالرحمن بن محمد (1418ق). تفسیر الثعالبى، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
- ثعلبى نیشابورى، ابو اسحاق احمد بن ابراهیم (1422ق). الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- ثقفى تهرانى، محمد (1398ق). تفسیر روان جاوید، تهران: نشر برهان.
- جبران، مسعود، (1373). الرائد، مشهد: مؤسسه چاپ و انتشارات قدس رضوی.
- جرجانى، حسین بن حسن (1378ق). جلاء الأذهان و جلاء الأحزان (تفسیر گازر)، تهران: دانشگاه تهران.
- جوادی آملی، عبدالله (1392). تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء.
- حجازى، محمد محمود (1413ق). التفسیر الواضح، بیروت: دار الجیل.
- حسینى همدانى، سید محمد (1404ق). انوار درخشان، تهران: کتابفروشى لطفى.
- حقى بروسوى، اسماعیل (بیتا). تفسیر روح البیان، بیروت: دارالفکر.
- حویزی، عبدعلی بن جمعه (1415ق). نور الثقلین، قم: اسماعیلیان.
- خطیب، عبدالکریم (1424ق). التفسیر القرآنى للقرآن، بیروت: دار الفکر العربی.
- راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن، بیروت: دارالشامیة.
- زحیلى، وهبة بن مصطفى (1418ق). التفسیر المنیر فى العقیدة و الشریعة و المنهج، بیروت: دار الفکر.
- زمخشرى، محمود، (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی.
- سادات میری، زهرا (1396). شرح صدر در قرآن و روایات، بیجا: بیکران دانش.
- سلطان علىشاه، سلطان محمد بن حیدر (1372). تفسیر شریف بیان السعادة فى مقامات العبادة، تهران: سرّ الاسرار.
- سید بن قطب، ابن ابراهیم شاذلی (1412ق). فى ظلال القرآن، بیروت: دار الشّروق.
- سیوطى، عبدالرحمن بن ابىبکر (1404ق). الدر المنثور فى تفسیر المأثور، قم، کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى.
- شنقیطى، محمدامین (1427ق). أضواء البیان فى إیضاح القرآن بالقرآن، بیروت: دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون.
- صادقى تهرانى، محمد، (1365). الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن، قم: فرهنگ اسلامى.
- طالقانی، محمود (1362). پرتوى از قرآن، تهران، شرکت سهامى انتشار.
- طباطبایی، محمد حسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
- طبرسی، فضل (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو.
- طبری، ابوجعفر محمد بن جریر (1412ق). جامعالبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار المعرفة.
- طوسی، محمد بن حسن (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
- طیب، سید عبد الحسین (1378). اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: نشر اسلام.
- عاملى، ابراهیم (1360). تفسیر عاملى، تحقیق: على اکبر غفارى، تهران: نشر انتشارات صدوق.
- عروسى حویزى، عبد على بن جمعه (1415ق). نور الثقلین، قم: اسماعیلیان.
- فخر رازی، محمدبن عمر (1420ق). التفسیرالکبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی.
- فراء، یحیى بن زیاد (1980م). معانى القرآن، قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
- فیض کاشانى، ملا محسن (1415 ق). الصافى، تهران: الصدر.
- قاضى عبدالجبار بن احمد (بیتا). متشابه القرآن، قاهره: مکتبة دار التراث.
- قرطبى، محمد بن احمد (1364). الجامع لأحکام القرآن، تهران: ناصر خسرو.
- قمى، على بن ابراهیم (1363). تفسیر القمی، قم: دار الکتاب.
- کربلایی پازوکی، علی (1378). «سرگذشت «شق صدر النّبی»، از پندار تا حقیقت»، کلام اسلامی، شماره 31، ص112ـ127.
- کربلایی پازوکی، علی(1385). «شقّ صدر و عصمت نبی»، انجمن معارف اسلامی ایران، شماره 7، ص 105ـ128.
- کوفى، فرات بن ابراهیم (1410ق). تفسیر فرات الکوفی، تهران: وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی.
- ماوردى، على بن محمد (بیتا). النکت و العیون تفسیر الماوردى، بیروت: دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون.
- مراغى، احمد بن مصطفى (بیتا). تفسیر المراغى، بیروت: داراحیاء التراث العربى.
- مصطفوى، حسن (1430ق). التحقیق فى کلمات القرآن الکریم، بیروت: دار الکتب العلمیة.
- مظهرى، محمد ثناءالله (1412ق). التفسیر المظهرى، پاکستان، مکتبة رشدیه.
- فیومی، احمد بن محمد (1405ق). المصباح المنیر، قم: الهجرة.
- مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
- میبدی، احمد بن محمد (1371). کشف الاسرار و عدة الابرار، تهران: امیرکبیر.
- نخجوانى، نعمت الله (1999م). الفواتح الالهیة و المفاتح الغیبیة، مصر: دار رکابى.
- نسفى، عبد الله بن احمد (1416ق). مدارک التنزیل و حقایق التاویل، بیروت: دار النفائس.
- هوارى، هود بن محکم (1426ق). تفسیر کتاب الله العزیز، بیجا: دار البصائر.
