A Qur’anic and Hadith-Based Reflection on the Conditions for Attaining Divine Reward
Document Type : Original Article
Author
Associate Professor, Department of Quran Science and Hadith, Hazrat-e Masoumeh University, Qom, Iran
Abstract
Thawāb (divine reward) is among the key theological concepts in the Qur’an and Islamic traditions. As the innate human inclination drives individuals toward benefit and away from harm, a correct understanding of reward motivates the human soul to seek it. Yet, mere desire for thawāb is insufficient for its attainment. This study seeks to address the central question: What are the necessary conditions, according to the Qur’an and hadith, for attaining divine reward? The objective of this research is to analyze the prerequisites for achieving thawāb as presented in scriptural sources, in order to guide human behavior toward rightful conduct. This becomes especially vital in light of the materialistic culture of contemporary society, the distractions of virtual spaces, and widespread negligence of eternal felicity and divine recompense. Utilizing a descriptive-analytical methodology, the findings indicate that certain types of worldly rewards require only righteous action and effort without further conditions. However, for attaining ultimate eschatological reward (thawāb al-ukhrāwī) and higher forms of this-worldly reward associated with devotional acts, three conditions must co-exist: faith (īmān), righteous deed (ʿamal ṣāliḥ), and sincere intention (niyyah). A deficiency in any of these elements invalidates the attainment of divine or eternal reward. The study also shows that in some cases, a combination of worldly and otherworldly reward is possible; however, when immediate material gain conflicts with eschatological benefit, preference must be given to the latter.
Keywords
قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
نهج البلاغه، محمد بن الحسین الرضی (1378ق)، ترجمه: سیدجعفر شهیدى، تهران، شرکت انتشارات علمى و فرهنگى.
- ابن شعبه حرّانى، حسن بن على (1404ق). تحف العقول، قم: جامعه مدرسین.
- اصفهانی، راغب (1425ق). مفردات الفاظ القرآن الکریم، قم، ذوی القربی.
- انصاریان، نسرین و فلاحی قمی، محمد (1398). «تفاوت معنایی دو واژه اجر و ثواب در قرآن»، اندیشههای قرآنی متفکران معاصر، دوره 6، شماره 129، صص 1-16.
- آمدى، عبد الواحد (1366). تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، قم: دفتر تبلیغات.
- برقی، احمد بن محمد بن خالد (1371ق) المحاسن، قم: دار الکتب الاسلامیة.
- جوادی آملی، عبد الله (1387). تسنیم، تحقیق: عبدالکریم عابدینی، قم: اسرا.
- سروریان، حمیدرضا و بنیانی، محمد (1392). «ثواب استحقاق یا تفضل در رهیافت کلامی و متون دینی» اندیشه نوین دینی، ش ۳۵ ، صص ۱۶۸-۱۵۱.
- صادقی فدکی، سیدجعفر (1382). ثواب، دائرة المعارف قرآن کریم، قم: بوستان کتاب.
- صدوق، محمد بن علی (1362ق). الخصال، قم، جامعه مدرسین.
- صدوق، محمد بن علی (1406ق). ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، قم: دارالشریف الرضی.
- صدوق، محمد بن علی (1414ق). اعتقادات الإمامیة، قم، کنگره شیخ مفید.
- صدوق، محمد بن على (1385). علل الشرایع، قم: داوری.
- طباطبایى، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فى تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعهى مدرسین حوزه علمیه قم.
- طبرسی، علی بن حسن (1385ق). مشکاة الأنوار فی غرر الاخبار، نجف: المکتبة الحیدریة.
- طبرسى، رضى الدین حسن بن فضل (1412ق). مکارم الأخلاق، قم: شریف رضى.
- طریحى، فخرالدین (1375) مجمع البحرین، تحقیق: سید احمد حسینى، تهران: کتابفروشىمرتضوى.
- طیب، سیدعبدالحسین (1378). اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: اسلام.
- فیض کاشانى، ملامحسن (1418ق). الأصفى فی تفسیر القرآن، تحقیق: محمدحسین درایتى و محمدرضا نعمتى، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى.
- قمی، علی بن ابراهیم (1404ق). تفسیر القمی، قم: دارالکتاب.
- کلینى، محمد بن یعقوب (1362ق). الکافی، تهران، اسلامیه.
- کلینى، محمد بن یعقوب (1375). الکافی، ترجمه: محمدباقر کمرهاى، قم: اسوه.
- کوفى اهوازى، حسین بن سعید (1402ق). الزهد، قم: المطبعة العلمیة.
- مجلسى، محمد باقر (1404ق). بحار الأنوارالجامعه لدررالاخبار الائمه الأطهار، بیروت: مؤسسة الوفاء.
- مصباحیزدی، محمدتقی (1384). آموزش عقاید، قم: موسسه آموزشی وپزوهشی امام خمینی.
- مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فیکلمات القرآن الکریم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- مطهری، مرتضی (بیتا). مجموعه آثار استاد شهید مطهرى، تهران: صدرا.
- هاشمى خوئى، میرزاحبیب الله و دیگران (1358). منهاجالبراعة فی شرح نهج البلاغة، مصحح: سیدابراهیم میانجى،تهران: مکتبةالاسلامیة.
